WERKEN MET AI

Werken met AI. Duurzaam, effectief, eenvoudig.

Frank Tentler

BDNZ-colloquium · Waterburcht Anholt, Isselburg · 25 september 2026

Mijn korte lezing tijdens het BDNZ-colloquium op 25 september 2026 op Waterburcht Anholt: over co-intelligentie en de toekomst van het werk in archieven, musea en overheidsorganisaties. Hier vindt u de dia’s en het begeleidende AI-paper in het Nederlands.

De Bundesgemeinschaft für deutsch-niederländische Zusammenarbeit wijdt haar colloquium in Isselburg aan het thema ‘Archieven & AI’. In dat kader spreek ik over een vraag die verder gaat dan afzonderlijke toepassingen: wat verandert er als AI deel wordt van de gezamenlijke infrastructuur van een organisatie?

De ontwikkeling van het waterrad naar vele kleine elektromotoren is mijn vertrekpunt. Nieuwe technologie komt vaak pas tot haar recht wanneer we ook het werk anders organiseren. Voor AI betekent dat voor mij: vakkennis, bronnen en verantwoordelijkheid met de technologie verbinden. Co-intelligentie beschrijft die samenwerking tussen mens en AI.

Het Nederlandse project Goetgevonden laat zien hoe historische bronnen toegankelijker worden. Van daaruit verken ik het ‘sprekende archief’: een toekomstige manier om vragen te beantwoorden met controleerbare bronverwijzingen en archiefbestanden over taal- en landsgrenzen heen te verbinden. Dit toekomstbeeld is een vermoeden; Goetgevonden zelf is niet zo’n gesprekspartner. Bronnenkritiek en menselijk oordeelsvermogen blijven essentieel.

Het materiaal bij de lezing

De dia’s geven de gedachtegang weer. Het uitgebreide AI-paper licht de voorbeelden toe, verdiept de stellingen en maakt de stap naar de eigen praktijk. U kunt het als boekje lezen of aan een AI-systeem geven als basis voor een gesprek.

Upload daarvoor het AI-paper in uw AI-systeem en gebruik de groen gemarkeerde starttekst op pagina 2. U kunt vragen over de lezing stellen of de AI vragen laten stellen over uw taken en uw ervaringen met AI. Met geschikte documenten die uw organisatie voor dit gebruik heeft vrijgegeven, kunt u vervolgens voorstellen uitwerken voor een strategie, een projectplan of een eerste, toetsbare proef. De aanwijzingen in het boekje maken onderscheid tussen uw rol en de taken van de AI.